Kelayê ke Çewlîg de yew bi yew çin benî

Merkezê Xeberan

Çewlîg de 8 kelayê ke tarîxanê cîya-cîyayan de ameyî viraştene estî. Seba ke nê kelayî nînê pawitene çinbîyayîş reyde rî bi rî yî

Çewlîg tarîx ra nata medenîyetanê cîya-cîyayan rê wayîrtî kerdo. Abideyê tarîxkî heta roja ma ya ewro zî ameyî. Çewlîg de 8 kelayê ke tarîxanê cîya-cîyayan de ameyî viraştene estî. Seba ke nê kelayî nînê pawitene çinbîyayîş reyde rî bi rî yî û heta roja ma ya ewro zî nêameyî pawitene.

Kelayê ke Çewlîg de yî:

Kelaya Çewlîgî

Kelaya Çewlîgî merkezê Çewlîgî de ca gêna. Dewrê Asinî de sey cayê cuyayîşê komî ameyêne xebetnayene. Awanîyê ke ameyî viraştene û zîret zemînê çinbîyayîşê kela viraştî. Kelaya Çewlîgî 1988î de hetê Cigêrayoxê Muzeya Xarpêtî Mehmet Şener û Cigêrayoxê Muzeya Meletî Enver Ustunduğî ra ame cigêrayene. Kela hetê Eserê Kehen û Mudirîya Pêroyî ya Muzeyan ra sey raşteyê sîtî ame îlankerdene û her ke şona çin bena.

Kelaya Gaytî

Kelaya Gaytî zî sey Kelaya Çewlîgî çinbîyayîşê reyde rî bi rî ya. Arkeolog Mehmet Şener û Suha Bulutî serra 1991î de Kelaya Gaytî de cigêrayîşan kerdî û derheqê xebatan de raporêk hadre kerdî. Goreyê raporo ke ame hadrekerdene ame waştene ke ganî kela bigirîya binê pawitişî. Rapor de ame vatene ke kela aîdê Dewrê Asinî ya û beno ke heta Urartuyan zî kehenîya ci biba. La kela hetê Eserê Kehen û Mudirîya Pêroyî ya Muzeyan ra sey raşteyê sîtî ame îlankerdene.

Kela Kigî

Kelayê tewr mihîmî yê Çewlîgî ra yew zî Kela Kigî ya. Kela Kigî serê zinaran de nizdîyê Awa Perî de ameya awankerdene. Nîno zanayene ke kela kamî tarîx de ameyo viraştene û hetê kamî ra ameyo awankerdene. La yeno zanayene ke Halîd Bîn Velîd romayan ra kela girewto. Cigêrayîşê ke kela de ameyî kerdene de xeylê malzemeyê cuye ameyî vînayene. Kela Kigî tewr zêde demo ke ma tedeyî de û demê xebatanê Bendê Kigî de ameyo texrîbkerdene. Ameybî îdîakerden ke xebatanê Bendê Kigî de mezelê eskeranê Halîd Bîn Velîdî zî texrîb biyî.

Kelaya Kênaya Kiral

Kelaya Kênaya Kiral qezaya Dara Hênê ya Çewlîgî de ya. Cigêrayox Suha Bulutî serra 1988î de kela de cigêrayîşan kerd û da zanayene ke ganî kela bêra restorekerdene û turîzmî rê bêra akerdene. Her çiqas ke nê vatişî ra 25 serrî derbaz bibo zî kela ne ameye restorekerdene û ne zî turîzmî rê ameye akerdene.

Kela Sebeterîas

Kela Sebeterîasî zî qezaya Dara Hênê ya Çewlîgî de ya û kinarê Newala Muratî de ya. Kelaya Sebeterîasî hetê Kiralê Urartu ra seba dest de girewtişê wareyanê Çewlîgî ameyo viraştene. Roja ma ya ewro de tena şopê kela mendî. Kela Sebeterîasî verê Pirê Dara Hênê de ya û eke bêra restorekerdene do eleqeyêka gird bivîna.

Kela Geloşkanî

Kela Geloşkanî dewa Boncukgozî ya qezaya Kanîreşî ya Çewlîgî de ya. Cigêrayîşanê Kela Geloşkanî de ame tespîtkerdene ke miktarêko zêde seramîk û obsidyenî estî. Her nuqtayê kela de kinitişê qaçax ameyî kerdene û kela ameya texrîbkerdene. Kela Geloşkanî de Arkeologan ra Lokman Kemaloglu û Mehmet Agirgolî cigêrayîşan kerdî û wina vatî: “Miktarêko zêde seramîk û obsidyenî ameyî tespîtkerdene. Tewr zêde rengê devetuyu, sûro kizil û sîyayo qer de seramîrî ameyî vînayene.”

Tarîxê viraştişê kela nîno zanayene. Kela serra 2018î de hetê Kulturê Erziromî û Mudirîya Herême ya Pawitişî ya Bîyayîşê Tebîî ra ameye tescîlkerdene, la seba pawitişê kela heta nika tu çîyêk nêameyo kerdene.

Kela Zuhurtepe

Kela Zuhurtepe zî qezaya Kanîreşî ya Çewlîgî de ya. Na kela de zî sey heme kelayan kinitişê qaçaxî ameyî kerdene û her ca de şopê kinitişî yenî vînayene. Awanbîyayîşê Kela Zuhurtepe manena Kela Geloşkanî. Arkeolog Lokman Kemaloglu û Mehmet Agirgolî kela de cigêrayîşan kerdî û sey Kela Geloşkanî seramîk û obsidyenî ameyî tespîtkerdene. Kela kinitişanê qaçaxan vera ameya texrîbkerdene. Kela serra 2018î de hetê Kulturê Erziromî û Mudirîya Herême ya Pawitişî ya Bîyayîşê Tebîî ra ameye tescîlkerdene

Kela Gînçî

Kela Gînçî dewa Kalekoyî ya qezaya Bongilan ya Çewlîgî de ya. Kela nameyê xo daya dewe zî û tepeyo tewr berz yê dewe de ca gêna. Roja ma ya ewro de tena şopê kela mendî û kinarê Awa Muratî de ya. Kela heta ewro zî nêameya pawitene, tehlukeyêko bîn reyde rî bi rî ya. Kela binê tehlukeyê Bendê Kalekoyî de ya.

Dikarî Biecibînî