Berardoxê tutinî nêşênî heqê xo bigîrî

Bi ameyîşê payîzî êdî tayê bajaranê Kurdan de tutin yeno arêdayene. Kesê ke tutinî reyde debara xo kenî, polîtîkaya tutinî ya îqtîdarî ra gerrekar î. Berardoxî dîyar kenî ke seba ê cayanê berzan de cuyenî, tena eşkenî tutin reyde debara xo bikerî, labelê îqtîdar bi qanûnanê xo destûr nêdano û ê benî mexdûr

Herêmanê koyî yê Semsûrî de debara Kurdanê Elewîyan zafane tutinî ser o ya. Bi ameyîşê payîzî êdî wextê hesadê tutinî yo û dewijî cinî, doman û extîyarî pêro pîya hêgayan de xebetîyenî. Berardoxê tutinî serê sibayî rew bi wesayîtan şonî hêgayan û ewja de tutin birnenî û bi traktoran anî keyeyanê xo.

Keyeyan de tutin yeno birnayene û îskeleyan ser o yeno aliqnayene. Wexto ke tutin ziwa bi, êdî seba rotişî amade yo. Berardoxanê tutinî babete ser o qisey kerd û bale ante zehmetîyanê resnayîşê tutinî ser. Mehmet Sariyildizo ke debara xo bi tutinî keno, dîyar kerd ke sewbîna alternatîfê înan çin o.

Sariyildizî qala merhaleyanê resnayîşê tutinî kerde û wina va: “Ma tutinî arê danî û benî keye de kardî reyde pel û gileyanê ci yewbînan ra cîya kenî. Ma pelanê keskan şîşan reyde derbasê layî kenî û rêz kenî, pelanê keskan zî çend rojî seba ke bibî zerd, aliqnenî. Pelê zerdî yê tutinî hîna vaye yî. Tutin kedêka girde û wext wazeno. Ma aşma Adare de şitilê tutinî ronenî û peynîya Gulane de zî dest bi arêdayîşî kenî. Ma nika zî hêgayan ra arê danî.”

Berardox û rotoxî benî mexdûr

Sariyildizî dewamê qiseykerdişê xo de bale ante rewşa berardox û rotoxîya tutinî ser û wina va: “Tutin de problemê tewr girdî yê rotoxan î. Çimkî wexto ke roşenî, tepişîyenî û cezayê pereyan dîyenî înan. Reyna wexto ke bi kargo erşawîyenî, dest ser nîyeno û rotoxî benî mexdûr. Na keda ma ya, ereqê çareyê ma yo û ameyoxê domananê ma yo. Coka ganî wina nêro kerdene.”

Cinîyî kedêka girde danî

Berardoxîya tutinî de tena berardox û rotox nê, kesê ke arêdayîşê tutinî de xebetîyenî zî kedêka girde danî. Nînan ra yewe zî Elîf Ulgera ke dewa cîrane Akçali ra ameya ya û bi mêrdeyê xo nê karî ra debara xo kena. Ulgere va ‘tutin şertanê zehmetinan de reseno’ û wina dewam kerd: “No kar de keda tewr girde ya cinîyan a. Çimkî cinîyî hem hêgayan de hem zî keye de xebetîyenî. Ma nêwazenî ke wa keda ma veng ra şêro û ma wazenî heqê keda xo bigîrî. Seba ke ma cayanê koyî de cuyenî, eke tutin nêbo, ma nêşênî çîyêk bikerî. Ma bi tutinî domananê xo danî wendiş, kenî pîl û zewijnenî.”

Elîf Erkeneka 70 serrî ke karê tutinî kena, wina va: “Ez xo zana, nêzana karê tutinî kena. Tutin kalikanê ma ra nata yo ke çimeyê debara ma yo. Ma verê cû tutin bi pelanê xo berdêne bajaranê nizdîyan de rotêne. O wext ma pere zî qezenç kerdêne. Labelê nê îqtîdarî qanûnêk vet û dima ra problemî dest pêkerdî. Ewro zî ma ê qanûnan ver mexdûr benî.”

Eke nêroşîyo ma nêşênî debara xo bikerî

Şeyho Doymazî zî va ‘na herême de seba ke hêgayî tay î, şima bêxera tutinî çi ronî mesrefê xo nêvejeno’ û wina domna: “Coka ma zî tutin ronenî. Herême de verê cû heywankarîye estbî. Labelê seba ke mergeyê ma dîyayî mudirîya daristanan, dima ra heywankarîye qedîyaye. Nika destê ma de tena tutin mendo. Eke tutin nêroşîyo, ma nêşênî domananê xo bierşawî mekteb. Bi vejîyayîşê tayê qanûnan ma problemanê girdan cuyenî. Tayê keyeyî 3 serrî yo ke nêşênî tutinê xo biroşî. Şarê herême no semed ra beno mexdûr.” SEMSÛR