Înternet ziwan û heqîqeta kurdan

“Seserra ke ma tede ciwîyenê, se ‘sesrra zanîstî û teknolojîyî’ yena namekerdiş. Warê teknîk û zanîstîyî de gelekî averkewteyî virazîyayê. Zanayî û zanayarî, resaya destê heme kesan ke biwazê şîynê/eşkenê tira îstîfade bikê/bikerê. Bi rayîrê înternetî, tora ciresayîşê zanayî, resaya heme keyeyan. Îstîsneyan ra teber, keyeyo ke tora ciresayîşê zanayî nêdekewta çin o. Na zî, resayîşê zanayî, asan û erjan kena. Zanayî, hinê seredê ingîştanê destê ma de ya. La rayna zî yew raştey esta ke; weşanî ke bi tora cîresayî resenê ma, hemeyê înan raşt, zelal, pank û yê şuxûlnayîşî nîyê. Mumkun o ke zanayîyê zincîra/zincîla cîresayî hetê tayê merdiman ra bêrê bedelnayiş/wurnayiş, bêrê vêşîkerdiş û kemîkerdiş. Heme kes bi rayîrê cîresayî şîyno “raştîya xo” biresno heme kesan. Helbet yew raştîya heme kesan esta. Yanî raştîya kesan, rayna goreya yê kesan a. Ma şîynê/eşkenê vajê ke ‘raştî’ mîyanê raştîya kesan mîyan de vînî bena. Na zî yew têmîyankewteyî xo reyde ana. No semed ra yo ke ‘yew raştîya/raşteya ke qebul bena’ raştîya ke hetê pisporan û zanyaran ra ameya qebulkerdiş; raştîya ke perzim/parzun û pirjine/pirojine ra vîyarnaye ya. Ma zanê ke her nuşte zî raştî/raştey esas nêgêno. Tarîxzanayeyê/dîrokzanayeyê serdestan, ziwan, kultur û tarîxê ma kurdan, adeta çinbîyaye hesibnayo. Adeta raştîya kurdan, ziwan, kultur û  tarîxê kurdan serejêr kerda.

Ma ganî raştey ser o vera xo bidê, tarîxê/dîrokê ma yo ke ripelanê qirêjan/lêminan mîyan de limite/nimite mende yo,  ma cayanê tarîyan ra vejê roşn.  Û ma ganî goreyê na raştîya ziwan, kultur û tarîxê/dîrokê xo têbigeyrê.

Çi heyf ke ma zaf tada ziwan û kulturê xo kerda. Yew raşteya ma esta ke,  zafê ey ma înternet de bi tirkî nusenê. Mesela twitter de, facebook de, Hotmail de, whatsapp de, instagram de, youtube û inasarîyan/winasîyan de, ma bi tirkî nusenê. Mesela ma mesajanê xo yê ezayan/tazîyeyan zî bi tirkî nusenê. Merdimê ma yê ke wefat kenê, belkî tirkî zî nêzanê, la rayna/reyna zî nê mesajanê xo yê ezayan, ma bi tirkî nusenê. No xo bi xo, asîmîlekerdiş o. Yanî otoasîmîlasyon o.

Kurdî ganî heqîqatanê ziwan, kultur û tarîxê xo bizanê ke, ziwan, tarîx û tarîxê xo ra yew ders bigêrê û ameyoxê xo goreyê na raştîya xo tayin bikerê. Ziwan û kulturî ra durîkewtiş; cewherê xo yo esasî ra, heqîqetanê xo yê netewîyan ra dûrî/durî kewtiş o.

Medyaya sosyale de; nuştuş, wendiş û vilakerdişê kurdkî, çim de ma de, kurdkî rê yew hetkarîya pîl/gird a. Bawerîya ma esta ke, şarê ma; hem hetê nûştişê kurdkî de, hem hetê qalîkerdişê kurdkî de û hemzî hetê wendişê kurdkî de, ko yew xizmeto pîl biko/bikero. Ma internet de nuştiş û wendişê kurdkî; se yew xebatêka erjaya veynenê.

La verî ganî ma alfabeya kurdkî bonderbê. Zafê ma medyaya sosyale de, bi tirkî mesaj û nuşteyanê xo nusenê. Eke nika ra pey ma bi kurdkî mesajan û nuşteyanê xo binusê; na seba averşîyayîşê ziwanê may, yew gamêda muhîm a.

No dewr de hêzê medyaya sosyale înkar nêbeno. Bê tayê îstîsneyan, vernîya na medya de, sîndor/sînor çin o. Eke medyaya sosyalî de, ma bi ziwanê maya xo biwanê û binusê û bare/pare bikê/bikerê, seba dewlemendbîyayîş û averşîyayîşê ziwanê may rê yew xizmeto pîl o. 15ê Gulane Roşanê  Ziwanê Kurdkî  pîroz kena.

Not: Mi no nuşteyê xo de, vateyo verênê yê Kitabê min o ke nameyê ey “Namdarê Kurdanê” ra istîfade kerdo.

Dikarî Biecibînî