Qanûno bingeyî û îdareyo xoser

 

Sûrîye de destpêkerdişê şerî ra heta nika  her tim rayîrê  çareserîye yenî nîqaşkerdene û tu wext nîqaşêko raşt nêame kerdene. El – Nusra, El – Qaide, DAIŞ, HTŞ, OSO û sewbîna gelek çeteyî Sûrîye de bîyê perçeyê şero lêşin û her yew binê dewletêk yan zî hêzêk de şerê xo kerdî. Amacê înan qet û qet nêbîyo çareserî û heme gamanê xo de meseleyanê Sûrîye xorîn kerdî. Hêzê mîyanneteweyî û dewletê statukoyî estbîyayîşê nê çeteyan xo rê sey firsendêk dîyê û mîyanê erdanê Sûrîye de estbîyayîşê xo îlan kerdî. Amerîka û Rûsya sere de; Îran û Tirkîye nika mîyanê erdanê Sûrîye de yê û kenê ke heta peynîya şerî uca de bê. Estbîyayîşê Tirkîye bi temamî seba astengkerdişê averşîyayîşê Kurdan o. Hêzê bînî zî ge-ge na polîtîkaya Tirkîye de ca gênî û nimûneya en pîle; verê çimanê heme dinya de îşqalê Efrînî yo.

Kurdî û şarê bînî ke Kurdan reyde xo ver danî û binê pergala xoserîya demokratîk de cuyenî hetê nê hêzan ra nênê vînayene. Hêzê Sûrîyeya Demokratîk bi beşdarîya heme hêzanê xo ke binê banê înan de yê, vera  DAIŞî de şerêko xidar ramit û peynîya DAIŞî ard. Heme dinya micadeleyê Kurdan û dostanê Kurdan dî. Kurdî Bakurê Sûrîye de pergala xo kerdî xurt û mîyanê na pergala ke heme kesî eşkenî tede ca bigîrî de seba dinya nimûneyê pîlî vetî orte. Sere de seba Sûrîye dima ra zî Rojhelato Mîyanên û heme dinya de na pergale ver bi nimûnebîyayîşî şino. Her çendêk na pergale nimûne bo zî hêzê hegemonîk û dewletê statukoyî na pergale nêwazenî bivînî û sey modelo ke do çareserîya Sûrîye de bibo rayver, qebûl nêkenî.

Dinya senî ke na pergale nêvînena, eynî wextî de hêrişê ke na pergale ra bena asteng nêkena. Rojawan yan zî Bakurê Sûrîye, seba ke nê hêrişan asteng bikero mîyanê xebatêka pîle de yo. Hem xurtkerdişê xopawitişî hem zî averberdişê pergala demokratîk rojevê îdareyî de yê. Îdareyo xoser heme nîqaşê ke sibarojê Sûrîye ser o beno de wayîrê fikrêk o. Û wazeno ke mîyanê heme nîqaşan de ca bigîro. Labelê nê hêzê ke nêwazenî pergala demokratîk Sûrîye de biba model, heme platforman de îdareyo xoser teber de verdenî. Kombîyayîşê ke hetê Neteweyê Yewbîyayeyî ra Cenevre de yenî organîzekerdene, kombîyayîşê ke Astana de ameyê viraştene û sewbîna kombîyayîşan de Kurdî û îdareyo xoser bi astengkerdişê Tirkîye û dewletê bînî, nêeşkayî beşdarê kombîyayîşan bibî. Nê kerdenan ver pergala demokratîk apey nêmanena, aver şina. Heme hêzê mîyanneteweyî baş zanî ke Sûrîye de, bê Bakurê Sûrîye/Rojawanî çareserî nêna û heta heta çareserî Rojawan bi xo ya; na raştîye ser o gere merdim biewno nîqaşanê qanûno bingeyî û vatişanê îdareyo xoser. Beyanato peyên ê Hemsereka Konseya Demokratîk a Sûrîye Îlham Ehmed de zî baş yeno famkerdene ke, nîqaşo ke do bê Bakurê Sûrîye bêro kerdene pûç bo. Ehmed beyanatê xo de vana ke, ‘Eke nîqaşê qanûno bingeyî de îdareyo xoser çin bo, ma do xoserîya xo îlan bikî.’ Nê vatişê aye mojneno ma ke hêzê Bakurê Sûrîye çi yo û eşkeno se bikero.

Dikarî Biecibînî