Tarîxêk û xoverdayîşêk!

Tay kesî qet nêdîyê, tay dîyê labelê vengê xo nêkerdî, tayî zî mîyanê ci de bî û xo ver dayêne. Gelo birîn bi yan zî estbîyayîşêko newe bi? Her kesêk seba naye eşkeno çîyêk vajo la her çî ra ver xoverdayîş bi, tarîx bi. Sûr! Beno ke ma hema zî nêeşkenî behsê Sûrî bikerî. Beno ke ma hema zî nêzanî Sûr de çi qewimya. Labelê raştîyêk esta, aye zî îradeyê xoverdayoxan a!

4 serre verê cu nê rojan de destpê kerd. 24-25ê teşrîna peyêne de qedexeyê tebervejîyayîşî îlan bi. Di rojan de derbeya tewr verêne mînareya çarlinge werde. Dima ra seba wayîrvejîyayîşê mînareya çarlinge û tarîxê Sûrî pawitoxê heqê merdiman Sûrî de eşkerayî dayî (28ê teşrîna peyêne). Uca de Serekê Baroya Amedî Tahîr Elçî bi hedefê guleyan û verê mînareya çarlinge de ruhê xo teslîmê Sûranê Amedî kerd. Eynî a roje fermanê rijîyayîşê Sûrî ame dayene û dima ra 2ê kanûne de yanî 4 serre verê cu na roje, şero ke do qetûqet hişê merdiman ra nêşo destpê kerd.

Sey gelek cayanê bînan Sûr de zî ‘Xoserîya Cewherî’ ame îlankerdene. Waştişê şarî xorayberdiş bi û aye ser o nê îlanî bîyêne. Labelê ewnîyayîşê dewlete çarçeweya hiqûqî de ney; çarçeweya hêrişkarîye de bi. Aye ra ne tarîx, ne merdim, ne zî tu çîyêko bîn vernîya dewlete de astengîyan nêviraştêne, yan zî nêeşkayêne bibêne asteng. Dewlete cayê ke tede ‘Xoserîya Cewherî’ ameybî îlankerdene de polîs û leşkeranê xo zêdîna. Heme îmkananê xo şirawit ê cayan û hêrişanê xo yê sîstematîkan da destpêkerdene.

Dewleta tirkî, seba ke hêrişanê xo yê bêsînoran bida destpêkerdene sere de merdimanê sivîlan hedef girewt. Bi no qeyde kerd ke tu kes ê cayan de nêmano. Sûr de bi hezaran merdimî rîyê hêrişanê dewlete ke sînorê ci çinêbî, banê xo erd verdayî û verê xo tadayî vengayîyêk. Dewlete bi heme îmkananê xo Sûrî hedef girewt. Polîs, leşker, cerdevan û gelek hêzê dewlete waştî bikewî Sûrî. Labelê vera hêrişanê înan de îradeyêko pîl serê xo hewana û xo ver da. Hêzê Yewîya Pawitişê Sivîlan (YPS) vera hêrişan de îradeyêko pîl nîşan da û mîyanê tarîxê hezaran serran de, tarîxê xoverdayîşî newe ra nuştî.

Bi fermandarîya Çiyager Hêvî, Sûr de destanêk ame nuştene û her xoverdayox bi ruhê xo yê fedayî vera dişmeno merdimayîye û tarîxî de vindert. Tarîxêk û xoverdayîşêk ameyê nuştene; nuşte zî bi nê vatişanê Fermandar Çiyager Hêvî destpê kerd, ‘Encam çi beno wa bibo, do peynî bi heybet bo.’ Vatişê Çiyagerî mîyanê şarê kurdî de berêko newe akerd, labelê kam pê hesîya û şi verê berê Çiyagerî? Pers wa tîya de bimano. La ma zanî ke berê xoverdayîşo bi heybeb akerde yo û paweyê heme welatperweranê Kurdistanî yo.

Sûr de vera bi hezaran polîs, leşker û sewbîna hêzan de 70 xoverdayox, micadale de bî û xo feda kerdî. Verê çimanê milyonan kurdan de seba kurdan xo feda kerdî. Tarîxêko newe û xoverdayîşêko newe dayê destpêkerdene. Dewlete seba nê wirdî çiyan hema zî yanî hezar û 461 rojî yo ke Sûr rijnena û kena nêkena nêeşkena o tarîx û o xoverdayîş uca ra bierza. Gelo ma kamca de yî? Ma kamcayê nê tarîxî û nê xoverdayîşî de yî? Ma zanî; zerrîya merdimî gonîye virjena; zerrîya merdimî mîyanê bêvengîya xo de fetesîna labelê na zerrî nêeşka biba hevala Çiyager û hevalanê ey!

Dikarî Biecibînî