Tecawiz

 

Ev peyvek ji zimanê erebî derbasî hinek zimanan bûye. Wateya wê; destavêtin, destêwerdan, destdirêjayî û hwd.

Belê ev kiryara xerab, li ser kes an gelan, bêyî îrade û daxwaza wan pêk tê. Bi gotinek din, li dijî îrade û xwestina wan ev êrîş, ev zilm bi kotekî û bi zorê tê bikaranîn.

Weke gelek gotin an têgînan ev jî, ji wateya wê ya bingehîn hatiye dûrxistin û tengkirin. Weke ku bi tenê pirsgrêkek an mijarek zeyendî ye û li dijî jinê pêk tê. Niha zarok jî lê zêde kirine.

Erê ji alîkî vê ev êrîş û zordarî bi giranî li ser jinan û zarokan tê kirin û divê herkes bi xurtî li dijî vê rabe. Lê mijar û pirsgrêk ji vê qonaxê hîn mezintir û berfiretir e.

Ji ber ku tecawiz, li ser civakê bi giştî tê meşandin û ne bi aliyê zayendî tenê, bi hemû alî destdirêjî heye. Tecawiz li dijî dîtin û raman û nêrîna jiyana azad a civakê hemû ye. Ji siyasetê heta cinsiyetê, ji baweriyê heta aboriyê, ji hunerê heta wêjeyê, şanoyê, hiqûq, edalet, zanist û hemû mafên mirovahiyê û hwd. li ser hemû alî û kategoriyên civakî tecawiz heye. Bi kurt cewherî tecawiz/destdirêjayî li dijî civakê û civakbûnê ye, armanca bingehîn kes û civakê ji hev cuda bike û her wiha guneh bixe stûyê kesan û civakê; zihniyet û siyaset û felsefeya sîstema xwe ya serdest a hegemon ji vê wahşetê bêrî bike.

Divê ev mijara baş were naskirin. Ev bîrdoziya lîberal a bê exlaq a vê serdema moderniya sermayedariyê, ger çawa takekesiyê û civakê, bi navê jiyana azad û demokrasiya derewîn ji hev dûr dixe, têr neyê zanîn, di vê sedsalê de jî ew ê mirovahî gelek êş û kederên mezin bikişîne.

Ev siyaseta vê serdemê ya gemar û malxirab û qirker a hêzên hegemon ên cîhanî, ne bi tenê li ser gelan û civakê û bi giştî mirovahiyê ye, belê li ser xwezayê jî tê bikaranîn. Lez danê vê tecawizê, êdî gav bi gav ezmana û atmosferê jî xera dikin û jahrdadayî dikin. Ma ev mijara virusên Mers, Sars, Ebola, HIV, H1N1 û niha Corona jî, ne encamên van destdirêjîyên hêzên hegemonên navendî ne?

Eger ku mirov bêje, di vê sedsala 21’an de, dewleta herî li pêş milîtaniya vê tecawiza giran û qirêj dike dewleta tirkan a R.Erdogan e, ne xelet e! Ev xwînxwar, bûye weke gurê har, hema axayê wî yê serdest, kîjan projê bide dest û bêje yelah, ew jî, weke ji berê ve amade ye, hema bê şewr û mişêwr dest bi êrîşê dike.

Jixwe tu cih û warê Kurdistanê nemaye ku êrîşî ser nekiriye. Tu derew û lîsk nemaye ku bi karneaniye li ser gelê Kurdistanê û Tirkiyeyê jî. Êdî sînor nehiştiye ji destêwerdan û êrîşên xwe re; bi Kurdistanê û Tirkiyêyê tenê qîma xwe nayne, berê xwe daye Sûriye, Iraq, Lîbya û hwd. Di van rojên dawî de dikeve nava Azerbeycanê û Ermenistanê jî, jê tê xwestin û ew jî gelek hez dike ku şerê wir jî gûrtir bike.

Di encamê de, erê divê taybetmendî û reseniya tecawiza li dijî jinê  baş were dîtin û pênasekirin. Her wiha ev mijareke ku aliyê wê yê dîrokî û felsefî û îdeolojîk ê gelek girîng heye. Ji ber ku em zanin derbeya herî mezin a li civakê û mirovahiyê bi giştî hatiye xistin, bi şikandina rêveberiya jinê ya civakê ye.

Ger îro ji her alî ve zêdetir tecawiz û tundî tê ser jinê, bi taybetî jî li Rojava, sedem ew e ku li wir di pêşengiya jinê de şoreşek pêkhatiye û gav bi gav ji bo mirovahiya cîhanê jî dibe mînak û pergalek nû ya civakî. Ev pêşkeftin, hêzên hegemon ên navendî gelekî ditirsîne, lewma êrîşên dijwar û xedar dajon ser jinê. Bi gotinek din, mirov dikare bêje; di kesayetiya jinê de tecawizî hemû civakê dikin.

Ev berxwedana mirovahî ya dîrokî, li welatê me nûjen dibe û tu carî nayê têkbirin. Çendî derbeya bixwe jî, ew ê her ji nû ve li ser koka xwe û reha xwe ya dîrokî şîn bibe û geş bibe! Hêzên tecawizkar jî diçin sergoyê dîrokê!

Dikarî Biecibînî